20 Mayıs 2016 Cuma

Diciplined Entrepreneurship / Bill Aulet / 2013 / kitap özeti

Inovasyona dayalı girişim için ilk önce aşağıdaki başlıklar netleştirilmelidir:
  • Fikir - Teknoloji - tutku - bilgi - beceri - bağlantılar - finansal - tanınma - geçmiş iş deneyimi - pazar - bağlılık
  1. Pazar Segmentasyonu
    • Beyin Fırtınası : işe uygun potansiyel müşteri ve pazarlar hangileridir?
    • Daraltma: Hedef fırsatları 6 -12 adet aralığına düşürün.
      • Müşterinin yeterli parası var mı?
      • Müşteriye kolayca ulaşılabilir mi?
      • Müşteri ürünümüzü neden alsın? (sebep var mı?)
      • Ürün pazara "bütünlüklü" çıkabilir mi?
      • Güçlü rakip var mı?
      • Segmentin, diğerleri için kaldıraç etkisi (gücü) var mı?
      • Pazar, kurucuların misyon-vizyon-değerleriyle örtüşüyor mu?
    • Birincil Pazar Araştırması: satmaya çalışmadan, düşünce akışını bozmadan dinleyin. Sıkıntıları öğrenin, gözlemleyin, meraklı - sabırlı - girişken olun. Tablo yapın:
      • Sütunlarda pazar fırsatları olsun.
      • Satırlarda öncü müşteri kim - pazar özellikleri ne - tamamlayıcı ürün gerekir mi - pazar büyüklüğü ne - rekabet nasıl soruları olsun
  2. Güvenli Bir Pazar Seçin
    • 1. Maddedeki daraltma kriterlerini uygulayın, birini seçin.
    • Pazar : Tüm müşterilerin benzer ürünler aldığı, müşterilerin satış döngülerinin benzeştiği, müşterilerin birbirlerinden haberdar olduğu ortamdır.
    • Daraltılmış fırsatı pazar tanımındaki 3 kritere göre segmentlere ayırın.
  3. Son Kullanıcı Profili Oluşturun
    • Karar veren İLE son kullanıcı aynı kişiler olmayabilir.
    • Karar verenleri tanıyın.
  4. Güvenli Pazarın Ulaşılabilir Toplam Pazar Büyüklüğünü Hesaplayın
  5. Güvenli Pazar İçin Karakter Profili Çıkarın
  6. Tam Yaşam Döngüsü Kullanım Senaryosu: Çok paydaşlı hallerde ayrı senaryolar yaratın, görsel sunum etkili olacaktır.
    • Son kullanıcı bir ihtiyacı olduğunu nasıl belirleyecek?
    • Üründen nasıl haberdar olacak?
    • Ürünü nasıl analiz edecek?
    • Ürünü nasıl alacak?
    • Ürünün kurulumunu nasıl yapacak?
    • Ürünü nasıl kullanacak?
    • Üründen elde edilen değeri nasıl belirleyecek?
    • Ürünü nasıl ödeyecek?
    • Ürün hakkında nasıl destek alacak?
    • Ürünü nasıl duyuracaklar?
  7. Ürün Özelliklerinin Genel Tanımı: Broşür.
    • ürününü görsel temsili - ürün özelliklerine değil faydasına vurgu - tek sayfa - (kullanıcı tercihi checkbox) - üçe katlamalı olabilir - görsel
  8. Değer Önermesini Sayısallaştırın
    • Daha iyi - hızlı - ucuz (TL şart değil, % de olur)
    • Müşteri önceliğiyle tutarlı olmalı, müşterinin kelimeleriyle, müşterinin gözünden
    • Mevcut - önerilen karşılaştırmalı, görsel
  9. Sonraki 10 Müşteriyi Belirleyin
    • Profiline uygun olacak, satmaya çalışmadan, geri bildirim almayı hedefleyerek - bu aslında pazar araştırmasıdır
    • Müşterinin öncelikleri nelerdir? Değer Önerimizi nasıl karşıladı? Böyle bir ürün olsaydı almak ister miydiniz?
  10. Çekirdek Faaliyetinizi Tanımlayın
  11. Rekabetçi Konumunuzun Grafiğini Çizin
    • Dikey eksende düşükten yüksek derecelendirmesine doğru 2.öncelik olsun
    • Yatay eksende düşükten yüksek derecelendirmesine doğru 1.öncelik olsun
    • Rakipleri, ürününüzü, müşterinin ataletli halini grafiğe işleyin
  12. Müşterinin Karar Verme Birimini Belirleyin
    • Kararı kim verir? Kim onaylar? Parayı kim öder? Karar verenin riskleri nelerdir?
  13. Müşteri Edinme Sürecinin Taslağını Çıkarın
    • Satış döngüsünün uzunluğu (ilk temastan tahsilata) nedir?
    • Müşteri fırsatı ? haberi? analizi? süreç? kurulum? ödeme?
  14. İkincil Pazarlar İçin Ulaşılabilir Toplam Pazar Büyüklüğünü Hesaplayın
  15. İş Modeli Tasarlayın
    • Peşin + bakım
    • maliyet + kâr
    • abonelik
    • sarf ürünleri
    • taban ücret + limit aşımı
    • paylaşılan tasarruf
    • işletme + bakım
    • yüksek kârlı ek ürün
    • reklâm
    • komisyon
    • kullanıma dayalı
    • mikro işlem
    • bayilik
  16. Fiyatlandırma Çerçevesini Oluşturun
    • Maliyete göre değil, değere göre hareket edin
    • karar verenin limitlerine uygun olsun, onay gerektirmesin
    • Müşteri tipine göre farklı olabilir
      • Teknoloji Meraklısı: Yüksek fiyat, ilk alan, düşük talep
      • Erken Benimseyen: düşük fiyat, ilk kullananlardan, "özel hissetmek isteyen"
      • Pragmatist: düşük fiyat, yüksek tüketim hacmi
      • İhtiyatlılar: arkadan gelenler, sağlamcılar
      • Şüpheciler: bunlar hiç almasa da olur
    • İlk vakalarda "süreli özel koşul" önerin, gizlilik isteyin
    • İndirim kolaydır, fiyat artırmak zordur.
  17. Kazanılmış Bir Müşterinin Yaşam Boyu Değerini Hesaplayın
    • LTV: Life Time Value of Acquired Customer
    • COCA: Cost of Customer Acquisiton
    • LTV >= 3 X COCA olması önerilir.
    • Peşin ödeme tercihi yatırım ihtiyacını azaltıp, gelirin sürdürülebilirliğini kolaylaştırır.
  18. Müşteri Elde Etmek İçin Satış Sürecinin Taslağını Çıkarın
    • Kısa Vade: ürün doğrudan "sizin" tarafınızdan yaratılmayan bir talep görene kadar! Talep yaratma safhasıdır. Doğrudan satış personeli, web pazarlama olabilir.
    • Orta Vade: Talebi karşılama safhasıdır. Müşteri Yönetimi yapılır. Dağıtıcı, Çözüm Ortağı olabilir.
    •  Uzun Vade: Rekabet etme safhasıdır, e-ticaret olabilir.
  19. Müşteri Edinme Maliyetini Hesaplayın
    • Üç döneme ayrılır: ilk yıl, 2-3. yıllar, 4-5. yıllar
    • Doğrudan satış etkilidir ama pahalıdır
    • pazarlamayı otomasyonla destekleyin
    • satışa dönüşüm oranını iyileştirin
    • potansiyel müşteri sayı ve kalitesini artırın
    • satış hunisi kavramını kullanın, iyileştirin
    • sabit abonelik + kullanım modelinin tarif edilmesi kolaydır
  20. Kilit Varsayımlarınızı Belirleyin
    • Değer önermeniz cazip mi?
    • Müşteriler ürününüzü iş süreçlerine entegre etmeye zaman ve çaba harcayacak mı?
    • Geliştirmeyle ilgili kilit zorluklar, varsayımlar, masraflar nelerdir?
    • "Deniz Feneri" müşteri (olumlu anlamda) var mı?
    • "Kritik" müşteri (olumsuz anlamda) var mı?
    • "Deniz Feneri" ve "Kritik" müşteriler ürünle ilgileniyor mu?
  21. Kilit Varsayımlarınızı Test Edin
    • Başarılı bir deney, girişimin başarısını garanti etmez, sadece başarma ihtimali olduğunu gösterir.
    • Müşteri alıma ilişkin sinyal verdi mi?
  22. Asgari Uygulanabilir İş Ürününüzü Tanımlayın
    • MVBP: Minimum Viable Business Product
    • Üç şartı vardır: Müşteri üründen değer elde eder. Müşteri ürün için para öder. Müşteri ürün için geri bildirim verir.
  23. Köpeklerin Köpek Maması Yiyeceklerini Gösterin
    • Teknoloji ve fikir uygun olduğu halde zamanlama uygun olmayabilir (pazar henüz hazır değil!)
    • Style Up: ücretsiz app ve üyelere ulaşmak için ücret + ticaretten komisyon iş planı denenebilir.
  24. Ürün Planı Geliştirin
    • İkincil pazarları dikkate alın
    • Planlar değişebilir, plansızlık en kötüsüdür, esnek olun.

17 Nisan 2016 Pazar

Yeni CEO' lar İçin Yedi Sürpriz - Rekabet Üzerine, 15 / Michael Porter / 2008


Michael E. Porter, Jay W. Lorsch, Nitin Nohria, 2004

Bir şirketin başarı ya da başarısızlığında bütün sorumluluğu taşımak ama bu sonucu belirleyecek faktörlerin çoğunu kontrol edememek. Kurumda herkesten çok söz sahibi olmak ama bu gücü talihsiz sonuçlar doğurmaksızın kullanamamak....

CEO' ların karşılaştığı bazı sürprizler zaman ve bilgi kısıtlamalarından doğar. Diğerleri beklenmedik ve alışılmadık yeni rollerden ve değişen mesleki ilişkilerden kaynaklanır. Ayrıca gücünüz arttıkça bu gücü kullanmak maalesef zorlaşır.
  1. Şirketi Yönetemezsiniz
    • CEO herkesi denetleyemez.
    • Önceki pozisyonlarına göre şirket operasyonu hakkında daha az bilgileri vardır.
    • İdare için doğru üst düzey ekip seçilmelidir.
  2. Emir Vermek Pahalıya Mal Olabilir
    • CEO' nun coşkuyla kabul etmeyeceği hiç bir öneri masaya gelmemelidir.
    • En güçlü CEO, çevresindekilerin gücünü artıran CEO' dur.
  3. Gerçekte Ne Olup Bittiğini Bilmek Zor
    • CEO' lar şirketin her yönünü denetleyemeyeceklerini anlasalar bile, hatalı bir biçimde bilmeleri gereken her şeyi öğrenebileceklerini varsayarlar.
    • Üst yönetime gelen bilgiler iyi / kötü niyetle süzgeçten geçirilir.
    • CEO' ların kurumdan bağımsız ve güçlü danışmanlarla çalışmak istemesi bu yüzdendir.
  4. Her Zaman Bir Mesaj Yollarsınız
    • Her hareketiniz bir mesajdır; hem içeride hem de dışarıda..
    • Özgeçmiş dedikoduların başlangıcıdır, yeni iş başı yapıldığında iyice sindirmeden kurumsal ölçekli tartışmalardan kaçınılmalıdır.
    • Mesaj sık tekrarlı, öykü destekli, açık ve net olmalıdır.
  5. Patron Değilsiniz
    • CEO organizasyon şemasının en üstünde görünür ama yine de yönetim kuruluna hesap verir.
    • CEO sadece şirketi değil, yönetim kurulunu da yönetebilmelidir.
    • İlişkilerin en önemli noktası karşılıklı güvenin oluşturulmasıdır.
  6. Hedef, Hissedarları Memnun Etmek Değil
    • Hissedarlar ve analistler kısa vadeli düşünürler. 
    • Oysa CEO' lar sürdürülebilir ekonomik değer yaratabilmelidir.
  7. Hâlâ İnsansınız
    • Süper kahramanlar değiller.
    • Kişisel ve profesyonel hayatlar arasında denge sağlanmalıdır.
Bu 7 sürprizin sonuçları vardır:
  • CEO, günlük faaliyetlere odaklanmaktansa kurumsal bağlamı yönetmeyi öğrenmelidir.
  • Pozisyonunun ona liderlik yapma hakkı vermediği gibi kurumun sadakatini de garanti etmediğini kabullenmelidir.
  • CEO kendini rolüne kaptırmamalıdır.

Strateji ve Toplum - Rekabet Üzerine, 14 / Michael Porter / 2008

Michael E. Porter, Mark R. Kramer, Aralık 2006

Şirketlerin Kurumsal Sosyal Sorumluluğa (KSS) artan ilgisi tamamen gönüllü bir yaklaşım değildir.

2005' te dünyanın en büyük 250 çokuluslu şirketinin %64 ü, ya yıllık faaliyet raporlarında ya da çoğunlukla ayrı sürdürülebilirlik raporlarında, KSS raporları yayınlayarak, yeni bir serbest rapor yazmanı sektör yarattı.

Bu tip yayınlar tutarlı bir çerçeve sunamaz. Yazılmayanlar, yazılanlardan daha bile ilginçtir. İleriye dönük taahhütler neredeyse yoktur.

KSS değerlendirmeleri zordur:

  • Kriterler büyük ölçüde değişkenlik gösterir.
  • Kriterlerin ne ölçüde karşılandığını belirleme yaklaşımı çok belirsizdir.
  • Denetlemesi beklenen kurumların, denetlenecek çok sayıda şirkete ulaşacak kaynağı yoktur.
  • Toplanan veriler istatistik bilimi açısından anlamlı değil veya doğrulanamıyor
Geniş açıdan bakıldığında KSS savunucuları davalarını ispatlamak için dört gerekçe sunuyorlar:

  • Ahlaki sorumluluk : Şirketler iyi vatandaş olmalı ve "doğru olanı yapmalıdır"
  • Sürdürülebilirlik : Çevre ve toplumun korunmasını vurgular. "Gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetinden ödün vermeden, bugünün ihtiyaçlarını karşılamak" - Gro Harlem, 1980
  • İşletme izni : Her şirket iş yapmak için devletteni toplumdan, paydaşlardan açık veya örtülü olarak izin almalıdır.
  • İtibar : Kurumsal imajı geliştirmek, markayı güçlendirmek, morali yükseltmek, ..  

İş ve toplumun birbirlerine ihtiyacı vardır. Bu iki şekilde gerçekleşir:

  • İçten dışa bağlantılar: Bir şirketin değer zincirindeki her faaliyet, firmanın yer aldığı coğrafyada olumlu veya olumsuz sonuçlar doğurur. Sosyal standartlar geliştikçe ve bilim ilerledikçe, bir şirketin toplum üzerindeki etkisi zaman içinde değişebilir.
  • Dıştan içe bağlantılar : Sadece kurumsal faaliyetler toplumu değil, dış toplumsal koşullar da şirketleri olumlu veya olumsuz etkiler.

Rekabet bağlamı dört geniş alana ayrılabilir.

  • mevcut işletme girdilerinin miktarı ve kalitesi
  • rekabeti yönlendiren kurallar ve teşvikler
  • yerel talep hacmi ve gelişmişliği
  • destekleyici sektörlerin yerel varlığı
KSS faaliyetlerini yönlendirmesi gereken temel test, bir amacın değerli olup olmadığı değil; ortak değer yaratmak için bir fırsat, yani toplum için anlamlı olduğu kadar işletme için de değerli olan bir fayda sunup sunmadığıdır.

Genel toplumsal sorunlar toplum için önemli olabilir ama ne şirketlerin faaliyetlerini, ne de uzun vadeli rekabet gücünü ciddi biçimde etkiler. Değer zincirinin toplumsal etkileri, şirketin olağan iş seyri içindeki faaliyetlerinden ciddi biçimde etkilenir. Rekabet bağlamının toplumsal boyutları, şirketin faaliyet gösterdiği yerlerdeki temel rekabetçilik etmenlerini ciddi biçimde etkileyen dış ortam faktörleridir. Her şirketin iş birimlerinin ve ana coğrafi konumlarının her birinde toplumsal sorunları bu üç kategoriye ayırması ve ardından potansiyel etkilerine göre sıralandırması gerekecektir.

Duyarlı KSS: İki öğeden oluşur: paydaşların gelişmekte olan toplumsal kaygılarına uyum sağlayarak iyi bir kurumsal vatandaş olmak ve işletme faaliyetlerinin mevcut ya da öngörülen ters etkilerini azaltmak.

Stratejik KSS: Herhangi bir şirkette, strateji en iyi uygulamaların ötesine geçmelidir. Özgün bir konum seçilmeli, faaliyetlerin maliyetleri azaltacak ya da belirli bir müşteri ihtiyacı grubuna daha iyi hizmet edecek şekilde, rakiplerden farklı olarak yürütülmelidir. Bu ilkeler, bir şirketin müşterileri ve rakipleriyle ilişkisi kadar toplumla ilişkisinde de geçerlidir.

Genelde, toplumsal bir sorun şirketin faaliyet alanına ne kadar yakından bağlıysa, firmanın kaynaklarından ve yetkinliklerinden yararlanma ve böylece topluma fayda sağlama fırsatı da o kadar artar.

Strateji ne olursa olsun, merkezinde özgün bir değer önermesi; diğer bir deyişle, bir şirketin seçtiği müşterilerine yönelik olarak sadece kendisinin karşılayabileceği bir ihtiyaçlar kümesi yer alır.

Bir şirketin topluma en büyük katkısı refahı artırmaktır. Şirketler gelişmekte olan ülkelerde ve gelişmiş ekonomilerdeki geri  kalmış topluluklarda bu gidişatı değiştirebilecek bilgi birikimi ve kaynaklara sahiptirler.

Sivil toplum örgütleri, hükümetler ve şirketler "kurumsal sosyal sorumluluk" açısından düşünmeyi bırakıp, "kurumsal toplumsal bütünleşme" açısından düşünmeye başlamalıdır.

Sosyal sorumluluğun hasar kontrolu ya da halkla ilişkiler kampanyası olarak değil de, ortak değer oluşturma çabası olarak algılanması işletmede çarpıcı biçimde farklı bir düşünce gerektirir.

Şirketler dünyanın bütün sorunlarından sorumlu olmadıkları gibi hepsini çözecek kaynaklara da sahip değillerdir.

14 Nisan 2016 Perşembe

Şirketlerin Hayırseverliğinin Rekabet Üstünlüğü - Rekabet Üzerine, 13 / Michael Porter / 2008


Michael E. Porter, Mark R. Kramer, Aralık 2002

Amaca yönelik pazarlama gerçek stratejik hayırseverlik değildir. Toplumsal etkiyi değil, tanıtımı vurgular. Arzulanan fayda, bir şirketin rekabet gücünü artırmak değil, itibarını iyileştirmektir.

Milton Friedman şirketlerin bağış yapmasını doğru bulmaz, yapılacaksa bunu bireylerin - ortakların yapması gerektiğini düşünür.

Toplumsal gelişim bir şirketin faaliyet alanıyla ne kadar bağlantılıysa, o kadar çok ekonomik faydaya yol açar. Uzun vadede toplumsal ve ekonomik hedefler birbirleriyle çatışmaz, aksine bütünsel olarak birbirine bağlıdırlar.

Rekabet bağlamını etkilerken dört öğe söz konusudur:
  • Faktör Koşulları: Bağışlar öğrenim ve eğitimi geliştirebilir. Yerel yaşam kalitesini yükseltebilir.
  • Talep koşulları: Hayırseverlik yerel pazarın hem hacmini hem de kalitesini etkileyebilir.
  • Strateji ve Rekabet Bağlamı: Hayırseverlik, rekabet için daha verimli ve şeffaf bir ortam oluşturulması açısından güçlü bir etki yaratabilir.
  • İlgili ve Destekleyici Sektörler: Hayırseverlik, kümelenmelerin gelişimini teşvik ederek destekleyici sektörleri güçlendirebilir.
Kurumsal hayırseverlik rekabet bağlamını geliştirirken, doğrudan rakipler de dahil olmak üzere, kümelenme veya bölgedeki diğer şirketler de bu faydaları paylaşır. Bedavacılık tabir edilen bu olguya rağmen yine de rekabet faydaları korunur:
  • Bağlamın geliştirilmesi temelde belirli bir konumda bulunan şirketlere fayda sağlar. Bütün rakipler aynı konumda değildir.
  • Kurumsal hayırseverlik ortaklaşa faaliyete uygundur, rakipler de dahil olmak üzere küme içinde maliyet paylaşılabilir.
  • Lider şirketler, ciddi katkılarda bulunabilecekleri en iyi konumdadır ve dolayısıyla faydalardan büyük bir pay toplayacaklardır.
  • Bütün bağlam üstünlükleri tüm rakipler açısından eşit değerde değildir. Özgün stratejiyle uyumlu oldukça faydası artacaktır.
  • Belirli bir alanda kurumsal hayırseverlik faaliyeti başlatan şirket, genelde elde ettiği yüksek itibar ve kurduğu ilişkiler sayesinde büyük faydalar elde edecektir.
Hayırseverlik ve rekabet bağlamı arasındaki bağlantıyı anlayarak şirketler kurumsal bağışlarını  odaklamaları kolaylaşır. Bağışların etkinliğini artırmak için;
  • En iyi bağış alıcıları seçmek: harcanan dolar başına azami etki
  • Diğer fon sağlayıcıların dikkatini çekmek: Kurumlar itibar ve kümelenme ilişkileriyle konuyu gündeme taşır.
  • Bağış alıcıların performansını geliştirmek: toplumsal etki artar, gereken uzmanlık kurumlarda genellikle vardır
  • Bilgi ve uygulamayı ilerletmek: Yenilik ve güncel olanaklar toplum yararına yayılabilir
Yeni süreç beş adımdan oluşur:
  • Şirketin önemli coğrafi konumlarında rekabet bağlamını inceleyin.
  • Yeni yaklaşıma uyup uymadığını görmek için mevcut hayırseverlik portföyünü gözden geçirin.
  • Mevcut / potansiyel kurumsal bağış girişimlerini 4 değer yaratma biçimine göre değerlendirin.
  • Bir kümelenme içinde ve diğer ortaklarla ortak hareket geçecek fırsatlar arayın.
  • Sonuçları titizlikle izleyin ve değerlendirin.

Hayırseverliğin Yeni Gündemi - Rekabet Üzerine, 12 / Michael Porter / 2008


Michael E. Porter, Mark R. Kramer, Kasım 1999

Hayır Kurumları ABD de her sene 330 milyar doları aşkın malvarlıklarıyla çeşitli amaçlar için 20 milyar dolardan fazla katkıda bulunuyor. Toplum bu faaliyetin meyvelerini toplayabiliyor mu?

Vakıflar için de performans ölçümü gerekir ama Vakıflar bunun hayırseverlik misyonlarıyla hiçbir ilgisi olmadığını düşünür. Vakıf sayı ve kaynaklarındaki artışa rağmen toplum sorunlarının çözümünde kullanılabilecek kaynaklar her zamankinden daha kıttır.

Bir bağışçı sosyal bir kuruma para verdiğinde, tüm para toplumsal fayda yaratma çalışmalarına gider. Bir bağışçı bir vakfa para verdiğinde, bağışın büyük bölümü bir kenarda durur. Ortalamada, vakıflar her sene varlıklarının sadece %5,5 kadarını (yasal asgari sınır %5) hayır işlerine bağışlar, bakiyesi toplumsal değil, finansal getiriler yaratmaya ayrılır.

Hayır kurumuna 100 USD verdiğinizde ülke 40 USD vergi geliri kaybeder ama topluma 100 USD değerinde hizmet edilir, 40 USD ın getirisi 100 USD olur, %250!. Oysaki aynı 100 USD vakfa verildiğinde ülke yine 40 USD vergi geliri kaybeder ama topluma katkı sadece 5,5 USD olur, getirisi %14!!! Ülke olarak ertelenen sosyal faydalar için peşinen para ödüyoruz. Vakıflar varlıklarının değer artışı üzerinden vergi vermedikleri için vergi kaybı daha da büyüktür. Üstelik vakıfların her sene 2-3 milyar dolarlık idari maliyetleri vardır. Başvuranlar için ağır prosedürler de kullanımı zorlaştırır.

Vakıflar ancak faaliyetleri, bağışların satın alma gücünü aşan toplumsal faydalar ürettiğinde değer yaratır. Bu 4 şekilde başarılabilir:
  • En iyi alıcıları seçmek: En düşük maliyetli veya en acil veya en göz ardı edilmiş sorunlarla ilgilenen örgütler finanse edilerek, kaynakların sosyal sektörde en verimli kullanımı sağlanır. Etkisine 1 birim diyelim.
  • Diğer fon sağlayıcıların dikkatini çekmek: Daha büyük bir hayırseverlik kaynağı havuzu yaratılır, daha yüksek getiri sağlanır. Vakıfların genel "bağımsızlık" kültürü bu tür işbirliklerini zorlaştırır. Etkisi 3-5 birim olacaktır.
  • Bağış alıcıların performansını geliştirmek: Böylece verilen kaynağın etkin kullanımı sağlanır. Başka kaynaklardan gelen bağışların da etkinliği dolaylı olarak artmış olur. Bağış alıcıları geliştirmek topluma fayda sağlamaktır. Etkisi 50-100 birim olacaktır.
  • Bilgi ve uygulama durumunu geliştirmek: Araştırma ve toplumsal sorunların çözümünde daha etkin yollar üretecek projelerin sistematik gelişimi için kaynak sağlayarak, maksimum değer yaratılabilir. Etkisi 1000 birimden fazla olacaktır.
Vakıfların işi, piyasalarda rekabet etmek yerine, kıt hayırseverlik kaynaklarını maksimum potansiyelinde kullanarak topluma katkıda bulunmaktır. Bir vakıf daha az parayla eşdeğer bir toplumsal fayda sağladığında veya makul maliyete daha büyük toplumsal fayda sağladığında değer yaratır.
  • Hedef, seçilen bir alanda üstün performans göstermektir: Bir vakıf kendi başarısını, fon sağladığı örgütlerin performanslarıyla da ölçmelidir. Önce "ölçmek gerektiği" kabullenilmelidir, sonra da "sonuçları iyileştirmek" gerekir. 
  • Strateji özgün bir konumlama seçmeye dayanır: Herkesi memnun etmek mümkün değildir. Vakıf, nerede ve nasıl etki yaratabileceğini bilmelidir.
  • Strateji özgün faaliyetlere dayanır: Vakfın seçim süreci; bağışlarının boyutu, karışımı ve süresi; personelin ve yönetim kurulunun oluşumu ve rolleri; bağış alıcılara sağladığı parasal olmayan destek türleri ve değerlendirme ile raporlama prosedürleri gibi tüm büyük faaliyetlerinin konumlamaya uyarlanması gerekir.
  • Her konumlama özveri gerektirir: Bir vakıf, yaptıklarında mükemmeliyete ulaşmak için, diğer yaklaşımlardaki veya diğer alanlardaki fırsatlardan vazgeçmelidir. Nelerin yapılmayacağına karar verilmesi önemlidir.
Strateji odaklanmayı gerektirir ama vakıflar genelde hem para hem de insan kaynaklarını çok geniş bir alana yayıyor. Vakıflar özgün değer yaratma yöntemlerinden yararlanmıyor. Farklı yaklaşımlarla toplumsal fayda sağlamaya da yeterince yönelmiyorlar.

Başarısızlık sert eleştiriyi getirir ama başarı yeterince ödüllendirilmez. Değerlendirmeler 3 başlıkta sıkıntılıdır:
  • paranın amaca uygun harcanması (çıktı) ölçülür, toplumsal etki (sonuç) ölçülmez
  • değerlendirmeyi, bundan fayda gören, bağış alıcılar yapar
  • değerlendirme tarafsızken bile münferit bağış alıcıları içerir, genel hissi veremez
Vakıflarda yeni gündeme uymak gerekir.
  • Konumlama başlangıç noktasıdır. Önemli olan sorunun önem derecesi değil, vakfın çözümdeki etkinliğidir.
  • Vakıf seçtiği finansman alanında daha önce yürütülen çalışmalardan ders alabilir.
  • Vakıf alanında en etkin değeri yaratmak için ihtiyaç duyacağı özgün güçleri belirler, edinir.
  • Vakıf amacına uygun ölçekte olmalıdır.



13 Nisan 2016 Çarşamba

Şehir Merkezlerindeki Varoşların Rekabet Üstünlüğü - Rekabet Üzerine, 10 / Michael Porter / 2008

Michael E. Porter, Haziran 1995

ABD şehir merkezlerindeki varoşların ekonomik sıkıntısı acil meselelerden biridir. Yoksulluk ve suça eğilimle sonuçlanır. Politikalarımız ve programlarımız serveti yeniden dağıtma tuzağına düşmüştür. Gerçek ihtiyaç ve fırsat, servet yaratmaktır.

Şehir merkezindeki varoşun her zaman düşük maliyetli gayrimenkul ve işgücü gibi iki temel üstünlüğü olduğuna dair yaygın bir yanlış kanı vardır. ABD' deki araştırmaya göre 4 temel üstünlük vardır: stratejik konum, yerel piyasa talebi, bölgesel kümelenmelerle bütünleşme ve insan kaynakları.

Stratejik konum: Varoşlar merkezi iş bölgelerine, lojistik altyapıya, eğlence ve turizm merkezlerine ve şirket yoğunlaşmalarına yakınlıktan faydalanan şirketlere rekabet üstünlüğü sunabilir. İlk adaylar arasında bugün başka yerlerde bulunan konuma duyarlı sektörler, alan kısıtlamaları olan yakın şirketler ile sektörler ve taşınma veya dış kaynak teminine başvurabilecek arka ofis veya destek işlevleri yer alır.

Yerel piyasa talebi: Varoşun ortalama gelir düzeyi düşük olsa bile, bölgenin nüfus yoğunluğu yüksektir. Kısmen göç ve nispeten yüksek doğum oranı nedeniyle piyasa gençtir, hızla büyür. Yerel karakteristiği vardır ve ulusal niteliklerle uyumlu olmayabilir. Etnik-kültürel tarzda yerelleştirilen ürünler sadece varoşta değil, ulusal ölçekte aynı karakterdeki müşterilere de ulaştırılabilir. Ülke çapındaki büyük trendlerin ilk sinyalleri buralarda görülür. Sanılanın aksine iş yapacak şirket türü küçük ve yüksek maliyetli olan değil, son teknoloji, pazarlama ve yönetim tekniklerini kullanan ve profesyonel olarak yönetilen büyük şirkettir.

Bölgesel kümelenmeyle bütünleşme: Rekabetçi kümelenmeler, iki potansiyel üstünlük yaratır: Birincisi, işletme kuruluşuyla ilgilidir. Merkezdeki varoşun kümelenmedeki çok sayıda müşteriye yakınlığından yararlanmak için malzeme, parça ve destek hizmetleri sağlayan şirketler kurulabilir. İkincisi, kümelenmenin sunduğu akış yönündeki ürün ve hizmetlerde rekabet edebilme potansiyelidir. Kümelenmenin desteklenmesi eğitim, altyapı ve teknolojiye yapılan kamusal ve özel yatırımları daha verimli kılar.

İnsan kaynakları: Yanlış kanıların ilki varoş sakinlerinin çalışmak istemediği ve sosyal yardımı kazançlı istihdama tercih ettiği savıdır. Aslında mütevazi vasıf ve ücretli işlerde sadık çalışanlar bulunur. İkinci yanlış kanı varoştaki yegâne girişimcinin uyuşturucu satıcısı olduğudur. Aslında çoğunlukla sosyal hizmete yönelmiş potansiyel vardır. Üçüncü yanlış kanı varoşta büyümüş nitelikli azınlıkların köklerinden koptuklarıdır. Aslında fırsat sağlandığında gerçekleşecek bir potansiyeldir.

Varoşların zayıflıkları
  • boş mülk çoktur ama çoğu ekonomik açıdan kullanılabilir durumda değildir
  • yasal düzenlemedeki katılık nedeniyle inşaat maliyeti banliyödekinden daha yüksektir
  • yasal düzenlemeler çalışma hayatını da zorlaştırır
  • suç riski maliyeti yükseltir ve girişim isteğini düşürür
  • ulaşım altyapısı yolcu hareketine göredir, mal ve hizmet ulaşımına göre düzenlenmelidir
  • çalışan vasfı düşüktür, bu da olası ücreti düşürür
  • yönetici vasfı düşüktür, bu da kalıcılığı bozar, desteklenmesi gerekir
  • öz sermaye yetersizdir, kredi kaynaklarına erişim sınırlıdır, kaynakların varoşa yaklaşımı olumsuzdur
  • varoş sakinlerinin bir kısmı işletmeleri "sömürücü" gözüyle değerlendirir
Varoşlara yönelik özel sektör rolü:
  • şehir merkezlerindeki varoşlarda iş faaliyeti yarat ve yaygınlaştır
    • bayilik, yerel çalışan istihdamı, yerele uyarlanmış ürün-hizmet, ortak güvenlik birimi
  • şehir merkezlerindeki varoş şirketleriyle iş ilişkileri kurun
    • hayırseverlik değil, ticaret
  • kurumsal hayırseverliği sosyal hizmetlerden şirketler arası çabalara yönlendirin
    • eğitim, yönetim desteği, teknik bilgi, mentorluk, danışmanlık
  • özsermaye yatırımları için doğru modeli benimseyin
    • standart risk sermayesi modeli değil, özsermaye fonlama modeli
Varoşlara yönelik devlet rolü: Şimdiye kadar sorumluluğu hep devlet almıştır. Programlar kısmi kalmıştır, bölünmüştür. Programlar piyasa gerçeklerine değil, sübvansiyon ve talimatlara dayalıdır. Temelde devletin özel sektörü desteklemesi daha uygun olacaktır.
  • kaynakları ekonomik ihtiyaçların en üst düzeyde olduğu alanlara yönlendirin
  • şehir merkezindeki varoşların iş semti olarak ekonomik değerini artırın
  • büyük özel sektör kurumları aracılığıyla ekonomik kalkınma programları ve hizmetleri sunun
  • devlet programlarının kapsamındaki teşvikleri gerçek ekonomik performansa uyumlu hale getirin
Varoşlara yönelik toplum tabanlı örgütlerin rolü:
  • güçlü yönleri tespit edin ve temel alın
    • ölçek, yetkinlik, amaç uyumsuzlukları var
  • işgücünün ve toplumun tutumlarını değiştirmek için çalışın
  • işe hazırlama ve işe yönlendirme sistemleri yaratın
  • ticari alan iyileştirme ve geliştirme çabalarını kolaylaştırın

Yeşil ve Rekabetçi - Rekabet Üzerine, 09 / Michael Porter / 2008

Michael E. Porter, Claas van der Linde, Ekim 1995

Herkes yaşanabilir bir gezegen istiyor ama diğer yandan rekabetçiliğe zarar verdiği düşünülüyor. Karar mercileri, iş liderleri ve çevreciler çevre düzenlemesinin durağan maliyet etkilerine odaklanıyor ve inovasyonun daha önemli olan dengeleyici verimlilik faydalarını göz ardı ediyorlar.

Hollanda çiçek sektörü, dünya kesme çiçek ihracatının %65 idir. Toprak denizden kazanılıyor ve iklim ziyadesiyle soğuk. Geleneksel karşılaştırmalı üstünlükten yoksundur. Değer zincirinin her aşamasında inovasyon yaparak, kaynak verimliliğini artırmış, teknoloji ve uzmanlaşmış girdileri yaratmıştır.

Artıkların, zararlı maddelerin veya enerji formlarının çevreye kirlilik olarak boşaltılması kaynakların eksik, verimsiz veya etkisiz biçimde kullanıldığını gösterir. son yıllarda daha gelişmiş şirketler ve düzenleyiciler, kirliliği gerçekleşmeden sınırlandıracak malzeme ikamesi veya kapalı döngü süreçleri gibi yöntemler kullanan ve bazen kaynak azaltma da denilen çevre kirliliğini önleme kavramını benimsiyorlar.

Bu yaklaşım 1980 lerin kalite devrimine benziyor. Bugün kalite artarken maliyetlerin düşebileceği fikrini kavramakta zorlanmıyoruz. İlkeler benzer: Girdileri daha etkin kullan, tehlikeli ve işlenmesi zor malzemelere ihtiyacı ortadan kaldır, gereksiz faaliyetlere son ver

Çevre düzenlemelerine karşılık yapılan inovasyonlar iki ana kategoridedir:
  • Gerçekleştikten sonra çevre kirliliğiyle başa çıkmanın maliyetini düşüren teknoloji / yaklaşım. Temelinde çevre kirliliğinin içerdiği kaynakları alıp değerli bir şeye dönüştürme çabası yatar.
  • Kaynak verimliliğini artırarak çevre kirliliğinin temel nedenlerine çözüm arayışı.
Çevre düzenlemesine ihtiyaç vardır: Kendiliğinden olmaz çünkü gerçek dünyada yöneticilerin bilgileri, zamanları, dikkatleri kısıtlıdır. Müşteriler de kaynak verimsizliğinin, çevre kirliliğinin bedelini ödemek zorunda kalır. Düzenleme 6 sebeple gerekir:
  • şirketleri inovasyona motive etmek
  • inovasyonun yetersiz kaldığı veya zaman aldığı hallerde çevre kalitesini artırmak
  • şirketleri olası kaynak verimsizlikleri ve potansiyel teknolojik gelişim alanları hakkında uyarmak, eğitmek
  • ürün ve süreç inovasyonlarına çevre dostu nitelik kazandırmak
  • şirketler - müşteriler çevre ve kaynak verimsizliğini kavrayana kadar çevre iyileştirmesi için talep yaratmak
  • yeniliğe dayalı çevresel çözümlere geçiş döneminde oyun sahasını düzenleyerek bir şirketin çevre yatırımlarından kaçınarak konum kazanmasını önlemek
ABD' nin düzenleyici süreci, önleme yerine temizlemeye yoğunlaşarak, belirli teknolojileri dayatarak, gerçekçi olmayacak kadar kısa uyum süreleri koyarak ve şirketleri gereksiz yere yüksek belirsizlik düzeylerine maruz bırakarak sorunlara sebep olmuştur. Doğru düzenlemede;
  • teknolojilere değil, sonuçlara odaklanın
  • gevşek değil, sıkı bir düzenleme getirin
  • kaynak yönündeki çözümleri teşvik ederken, son kullanıcıya mümkün olduğunca yakın bir düzenleme getirin
  • aşamalı başlangıç dönemleri kullanın
  • piyasa teşviklerine başvurun
  • ilgili alanlardaki yönetmelikleri uyumlaştırın veya yakınlaştırın
  • düzenlemeleri diğer ülkelerle eşzamanlı olarak veya onlardan biraz önce gerçekleştirin
  • düzenleme sürecini daha istikrarlı ve öngörülebilir kılın
  • en başından itibaren standartların belirlenmesinde sektör katılımı isteyin
  • düzenlemeciler arasında güçlü teknik yetkinlikler geliştirin
  • bizzat düzenleme sürecinde harcanan zaman ve kaynakları asgariye indirin
Çevresel etki, verimliliği ve rekabet gücünü artırma sürecine dahil edilmelidir. Karar alma sürecini çevre kirliliği kontrol modeli değil, kaynak verimliliği modeli yönlendirmelidir.
  • şirketler ilk olarak doğrudan ve dolaylı çevresel etkilerini ölçebilirler
  • yöneticiler kaynakların daha az kullanılmasındaki  fırsat maliyetini görmeyi öğrenebilirler
  • şirketler inovasyon tabanlı, verimlilik artırıcı çözümleri tercih etmelidir.
  • şirketlerin hem düzenleyicilerle hem de çevrecilerle yeni ilişki türlerini tanımlarken daha proaktif olmaları gerekir.
Yeni yaklaşım, çevre gelişimini ve rekabetçiliği bir araya getiriyor. Kaynakları boşa harcayan yöntemlere takılıp kalan ve çevre standartlarından "çok pahalı" oldukları için vazgeçen gelişmekte olan ülkeler asla rekabetçi olamaz ve yoksulluğa düşer.